Bij bioterrorisme wordt gebruik gemaakt van schimmels, bacteriën, toxines, parasieten, levende celculturen of virussen. Deze micro-organismen worden ingezet om grote groepen mensen ziek te maken of zelfs te doden. Ook de natuur, planten en dieren, kunnen worden aangetast en gedood door de micro-organismen. Vooral terroristische groeperingen maken gebruik van bioterrorisme. Het is de ideale manier om veel mensen, dieren en planten tegelijk te bereiken.

De bekendste verspreidingsmethodes

De micro-organismen die bij bioterrorisme worden gebruikt kunnen zich op diverse manieren verspreiden. Een aantal van deze manieren bieden de terroristische groeperingen onvoldoende zekerheid. De verspreiding wordt hierbij teveel overgelaten aan het toeval en worden daardoor niet veel gebruikt bij grootschalige terroristische aanvallen met behulp van bioterrorismen. Twee methodes die meer garantie op resultaat geven is de zogenoemde digestieve verspreiding en de verspreiding via de lucht.

Digestieve verspreiding

Bij deze vorm van bioterrorisme wordt een ziekte verspreid door inname van toxines. Toxines hebben de eigenschap zich niet te vermenigvuldigen, waardoor mens en dier ze daadwerkelijk binnen moeten krijgen om ziek te worden. De meest gebruikte manier is dan ook door de toxines in drinkwater te lozen. Dit is niet makkelijk en er is veel organisatie voor nodig om al het beschikbare drinkwater te besmetten. Met behulp van toxines kan botulisme of bijvoorbeeld salmonella ontstaan. Van botulisme kan men ernstige verlammingsverschijnselen krijgen die zich vooral uiten in het ademhalingsstelsel. De salmonellabacterie veroorzaakt vooral ernstige ontstekingen in de dunne darm. Deze methode is moeilijker te realiseren dan besmetting via de lucht, maar werkt daarentegen wel vele malen sneller.

Verspreiding via de lucht

Door micro-organismen te verspreiden via de lucht worden zeker grote aantallen mensen, dieren en planten besmet. Hierbij gaat het vooral om bacteriën die zich, in tegenstelling tot toxines, kunnen vermenigvuldigen en een ziekte snel kunnen verspreiden binnen een korte tijd. Hoe snel de ziekte zich zal verspreiden hangt af van het soort organisme dat gebruikt wordt bij de aanval. Deze zogenoemde agentia kunnen op verschillende manieren worden verspreid. Ze kunnen worden verstrooid op plaatsen waar veel mensen aanwezig zijn, zoals bij grote evenementen, ze kunnen verspreid worden met behulp van een spuitbus en er wordt ook wel gebruik gemaakt van sproeivliegtuigen. Vooral deze laatste manier kan tienduizenden mensen tegelijk besmetten.

Besmetting van mens tot mens

Bij bioterrorisme kan gebruik worden gemaakt van vele verschillende soorten micro-organismen die gericht zijn op de mens of juist alleen op dieren en gewassen. Wanneer zij het doel hebben mensen ziek te maken, en mogelijk te doen sterven, kan het zijn dat ze ook besmettelijk zijn. Dit hangt af van het gebruikte soort organisme. Toxines kunnen zich niet vermenigvuldigen en zijn dan ook niet besmettelijk. Hierdoor kan iemand die ziek is geworden van bijvoorbeeld botulisme of antrax een ander niet besmetten.

Andere micro-organismen, die vooral in het verleden veel gebruikt zijn door terroristische groeperingen, zijn bijvoorbeeld de pokken of de pest. Deze vormen zijn erg besmettelijk en zullen zich dan ook veel sneller verspreiden. Zeker tijdens de incubatieperiode, wanneer mensen wel al besmet maar nog niet ziek zijn, kunnen zij al veel anderen besmetten.

Bescherming tegen bioterrorisme

Sommige gebruikte ziekmakers bij bioterrorisme zijn zo snel dat er bijna geen stop op te zetten is en het moeilijk is jezelf tegen besmetting te beschermen. Zeker wanneer de organismen zich in het drinkwater bevinden is het vaak al te laat. Je ziet ze niet en je proeft ze niet. Pas wanneer veel mensen ziek worden, en naar aanleiding daarvan ontdekt is dat er een bioterroristische aanval is gepleegd via het water, kan men worden gewaarschuwd geen water te gebruiken of het water eerst goed te koken. Tegen die tijd zijn al ontzettend veel mensen ziek.

Vooral bij ziekten die zich door de lucht en van mens tot mens verspreiden is hygiëne erg belangrijk. Wanneer je jezelf goed wilt beschermen om besmetting te voorkomen, moet je een mondkapje dragen, regelmatig je handen wassen en lichamelijk contact zo veel mogelijk vermijden.

Vaccins

Tegenwoordig kunnen de professionals veel sneller een werkend vaccin ontwikkelen dan in vroegere tijden. Tegen veel organismen zijn inmiddels altijd voldoende vaccins aanwezig wanneer deze uitbreken. Hierbij gaat het dan om ziekten waarvan bekend is hoe ze ontstaan en hoe ze zich ontwikkelen, zoals pokken of antrax. Wanneer er een nieuwe ziekte uitbreekt, moet eerst worden onderzocht uit welke eiwitten deze bestaat, hoe de ziekte zich verspreid en hoe deze zich in het lichaam verder ontwikkeld voor men in staat is een werkend vaccin te ontwikkelen. Er zijn gemiddeld zeven maanden nodig om het onderzoek te voltooien en te beginnen met de productie van het vaccin. In die tijd zijn er al ontzettend veel mensen ziek geworden en in het ergste geval al overleden.